Hoe realiseer je tijdwinst bij een gevelproject?
Veel partijen weten inmiddels dat prefab en een goede voorbereiding tijdwinst kunnen opleveren in de gevelbouw. Lastiger is de vraag hoe je dat in de praktijk daadwerkelijk voor elkaar krijgt. Tijdwinst ontstaat niet vanzelf door voor prefab te kiezen. Het is het resultaat van een aanpak waarbij ontwerp, planning en uitvoering vanaf het begin op elkaar zijn afgestemd.
In dit artikel bespreken we hoe je tijdwinst in de praktijk realiseert, welke projecttypen er het meest bij gebaat zijn en welke bijkomende voordelen een kortere bouwtijd voor de gevel oplevert.
Betrek de gevelbouwer vroeg in het ontwerpproces
De belangrijkste stap om tijdwinst te realiseren, is het vroegtijdig betrekken van de gevelbouwer bij het ontwerp. Wanneer geveldetaillering pas laat in het traject wordt uitgewerkt, ontstaat het risico dat keuzes die op de tekentafel logisch leken, op de bouwplaats tot vertraging leiden.
Door engineering en werkvoorbereiding vroeg te koppelen aan het ontwerp, kunnen productie en bouwvoorbereiding gelijktijdig verlopen in plaats van na elkaar. Dat vraagt om overleg tussen architect, aannemer en gevelbouwer op een moment dat het ontwerp nog aanpasbaar is, niet pas wanneer de uitvoeringstekeningen al vastliggen.
Stem levering af op het bouwschema
Een tweede factor die in de praktijk vaak over het hoofd wordt gezien, is de afstemming tussen levering en bouwschema. Gevelelementen die precies op het juiste moment op de bouwplaats aankomen, voorkomen zowel opslagproblemen als stilstand van de montageploeg. Te vroege levering leidt tot ruimtegebrek en extra handling op de bouwplaats, te late levering leidt tot wachttijd.
Deze afstemming vraagt om een gedetailleerde planning die als leidraad dient voor zowel productie als montage. Hoe beter deze planning aansluit op de daadwerkelijke voortgang van de ruwbouw, hoe minder kans op verstoring van het proces.
Standaardisatie waar het kan, maatwerk waar het moet
Standaardisatie in de detaillering kan bijdragen aan een voorspelbaarder en sneller montageproces, vooral bij projecten met herhalende gevelvlakken. Dit betekent niet dat elk project zich leent voor volledige standaardisatie. Bij complexere gevels, met wisselende materialen of veel hoekoplossingen, is meer maatwerk nodig, wat vraagt om extra aandacht in de engineeringfase.
Het is daarom belangrijk om vooraf te bepalen welke onderdelen van een gevel zich lenen voor een gestandaardiseerde aanpak en welke onderdelen specifieke aandacht vragen. Deze afweging wordt idealiter gemaakt in overleg tussen ontwerp en uitvoering, niet achteraf op de bouwplaats.
Welke projecten profiteren het meest van een snellere gevelfase?
Niet elk project heeft evenveel baat bij een versnelde gevelfase. Projecten die er het meest van profiteren, hebben vaak een paar dingen gemeen: schaal, herhaling en een strakke opleverdatum.
Bij grootschalige utiliteitsbouw en projecten met herhalende gevelvlakken is de tijdwinst het grootst, omdat een efficiënt montageproces zich bij elke volgende gevelsectie herhaalt. Bij renovatieprojecten waarbij een gebouw in gebruik blijft, speelt een andere overweging mee: hier gaat het niet alleen om snelheid, maar ook om het beperken van overlast voor gebruikers tijdens de werkzaamheden. Een gefaseerde aanpak per gevelzone kan hier bijdragen aan minder verstoring, ook als de totale doorlooptijd niet per se korter is dan bij een traditionele aanpak.
Projecten met een strakke opleverdatum, bijvoorbeeld door contractuele afspraken, profiteren daarnaast van de voorspelbaarheid die een goed voorbereid proces met zich meebrengt. Voorspelbaarheid is in dat geval vaak net zo belangrijk als snelheid op zich.
Bijkomende voordelen van een kortere gevelfase
Een kortere doorlooptijd in de gevelfase heeft naast tijdwinst ook indirecte voordelen. Minder tijd op de bouwplaats betekent doorgaans minder bouwplaatskosten, minder steigertijd en minder blootstelling aan weersrisico’s. Voor opdrachtgevers kan dit ook betekenen dat een gebouw eerder in gebruik genomen kan worden, wat weer invloed heeft op de exploitatie.
Ook op het gebied van kwaliteit kan een goed voorbereid proces bijdragen aan minder herstelwerk achteraf. Wanneer elementen met de juiste maatvoering en aansluitdetails worden aangeleverd, is er op de bouwplaats minder kans op afwijkingen die later hersteld moeten worden. Dit is overigens geen automatisch gevolg van snelheid, maar van de zorgvuldigheid waarmee het hele proces is voorbereid.
Tijdwinst is een teamresultaat, geen productkenmerk
Een belangrijke nuance is dat tijdwinst niet simpelweg wordt “ingekocht” door voor een bepaald systeem of materiaal te kiezen. Het is het resultaat van samenwerking tussen alle betrokken partijen: ontwerp, engineering, planning en uitvoering. Een prefab systeem zonder goede afstemming levert weinig voordeel op ten opzichte van een traditionele aanpak, terwijl een goed gecoördineerd proces ook bij een minder vergaand geprefabriceerde gevel al winst kan opleveren.
De rol van Kooistra Geveltechniek
Bij Kooistra Geveltechniek werken engineering, werkvoorbereiding, projectleiding en montage vanuit één team samen. Die combinatie van kantoor en bouwplaats maakt het mogelijk om al vroeg in een project mee te denken over maakbaarheid en planning, in plaats van pas bij de start van de montage.
Of, en in welke mate, tijdwinst haalbaar is, hangt af van het project: de schaal, de complexiteit van de detaillering en de mate waarin partijen bereid zijn om vroeg met elkaar af te stemmen.
Conclusie
Tijdwinst bij gevelbouw ontstaat niet automatisch door voor prefab te kiezen, maar door een aanpak waarbij ontwerp, planning en uitvoering vanaf het begin op elkaar zijn afgestemd. Vroege betrokkenheid van de gevelbouwer, een goed doordachte leveringslogistiek en de juiste balans tussen standaardisatie en maatwerk spelen daarin allemaal een rol. Voor opdrachtgevers en aannemers loont het om deze factoren al bij de start van een project te bespreken, in plaats van pas wanneer de planning al onder druk staat.